niedziela, 19 września

Tag: roździeń

Szopienicka „Stara Baśń”
Historia

Szopienicka „Stara Baśń”

Dawno dawno temu, przed wynalezieniem Internetu, za siedmioma hałdami, pomiędzy kopalniami i hutami… ludzie, zwani szopieniczanami, snuli wieczorami opowieści o swej gminy początkach. Dziś o szopienickich pradziejach przypominają herby na pieczęciach i pieczątkach… Pomimo rozwoju środków masowej komunikacji, które ułatwiają dostęp do różnego rodzaju źródeł, wiele z opowieści, przekazywanych ustnie z pokolenia na pokolenie, uległo zapomnieniu. Coraz mniej szopieniczan zna starą (bo znaną już na przełomie XIX i XX wieku) legendę o powstaniu Szopienic. Warto ją zatem przypomnieć… „Za starego piyrwy” większość Śląska porastała bardzo gęsta knieja. Rozłożyste drzewa – majestatyczne dęby, smukłe brzozy, piękne sosny tworzyły nieprzeniknioną gęstwinę. Nie docierały tu promienie słoneczne....
Historia pewnego sztandaru
U nas, w Szopienicach

Historia pewnego sztandaru

Był rok 1898. W tym czasie nie było jeszcze Polski na mapie. Podzielona, czekała na swoją wolność. W Roździeniu i Szopienicach – były to dwie gminy – żyli jednak ludzie, którzy wybiegali myślą w wolną przyszłość. Zakładali towarzystwa, mające na celu krzewienie ducha patriotyzmu w młodym pokoleniu. I tak powstało Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”, prężnie działające i skupiające młodzież i nieco starszych mieszkańców obu gmin. I właśnie o podtrzymanie tego ducha dbali komendanci sokolskiego koła tegoż Towarzystwa. Wybitnym działaczem i jego założycielem był Piotr Łyszczak. Działał w nim także mój dziadek - Jakub Obrał, który jednak musiał opuścić Szopienice i przebywał „na zesłaniu” w zaborze austriackim, czyli w Jaworznie, skąd powrócił wraz z rodziną dopiero w 1922 roku i zamieszkał na Mo...
Pomniki i miejsca pamięci w Roździeniu i Szopienicach
Kultura

Pomniki i miejsca pamięci w Roździeniu i Szopienicach

Pod pojęciem "miejsce pamięci" rozumiemy pomnik, tablicę pamiątkową lub inne miejsce, w pewien sposób wyróżnione. Na terenie dawnych gmin Roździeń i Szopienice, które dziś są częścią Katowic, takich szczególnych miejsc znajdziemy dosyć dużo. Możemy je podzielić na: pomniki i miejsca, związane z powstaniami śląskimi, cmentarze (jako szczególne miejsca pamięci), tablice poświęcone konkretnym osobom lub wydarzeniom, a także pomniki i tablice, które zdemontowano (zlikwidowano) lub zniszczono. Często tablicą upamiętnia się rocznicę powstania obiektu lub instytucji. Na terenie dawnych gmin Roździeń i Szopienice do kategorii "miejsc pamięci" możemy zaliczyć kilkadziesiąt różnego rodzaju upamiętnień. Wykład poprowadzi historyk z Działu Historii Muzeum Historii Katowic Michał Bulsa. Zapraszamy w c...
Firma Eryk Jacobsen, Roździeń-Szopienice
Historia

Firma Eryk Jacobsen, Roździeń-Szopienice

Fabryka wyrobów blacharskich, blacharstwo, nakrycia dachów, instalacja, zakładanie piorunochronów, wyroby asfaltowe itp. Wydobywanie piasku i szutru. Tel.: 353 - Urząd Katowice, 89 - Urząd Szopienice. Fabryka papy dachowej i produktów smolnych - tel. 1007 Urząd Mysłowice. Tak przeszło 100 lat temu reklamowała się firma Eryka Jacobsena. Nazwisko to znane jest po części mieszkańcom Szopienic, ale czy wiemy coś więcej? Firma Jacobsen została założona w 1840 r. w Mysłowicach, przez Erazma Jacobsena, który przybył do Mysłowic z Danii. W 1869 r. przyjął on obywatelstwo niemieckie. W tym samym roku prowadzenie przedsiębiorstwa objął jego syn Hugon Jacobsen i prowadził je przez 26 lat. 9 maja 1895 r. po jego śmierci firmę objął urodzony w dniu 3 czerwca 1874 r. Eryk Jacobsen. Firma wykony...
Ciekawostki meteorologiczne z Roździenia i Szopienic
Historia

Ciekawostki meteorologiczne z Roździenia i Szopienic

W ostatnim czasie pogoda plecie nam figle. Zobaczmy jak było kiedyś! W maju 1905 roku było tak gorąco, że w różnych dniach przerywano naukę w szkole. 10 listopada 1923 spadł śnieg. Leżał krótko ale był wielkim postrachem dla ludzi. Ludność nie zdążyła zakupić kartofli, kapusty i węgla. Od 21 grudnia 1923 do 2 stycznia 1924 miały miejsce ogromne zawieje śnieżne. Zasypane były drogi i tory. Pociągi całymi dniami stały na torowiskach „zostawiając pasażerów na pastwę głodu i mrozu”. Zorganizowano pociągi ratunkowe. Najzimniejszym dniem był 4 stycznia (- 23 °C). Topiąc się śnieg tworzył stawy, które stanowiły kolejną przeszkodę dla dzieci. Wakacje zimowe przedłużono do 16 stycznia. W lutym 1924 roku  topniejące śniegi wyrządziły ogromne szkody budynkom i wodociągom. Został też uszko...
Ciekawostki szkolne z Roździenia i Szopienic
Historia

Ciekawostki szkolne z Roździenia i Szopienic

W kronice pierwszej szkoły w Roździeniu obok szczegółowych danych dotyczących szkolnictwa znajdujemy informacje związane pośrednio lub w ogóle niezwiązane z edukacją. Przedstawiają one ważne dla środowiska lokalnego wydarzenia. Pozwalają po latach odtworzyć historię miejsca, w którym rodzili się, uczyli, pracowali, bawili i umierali nasi dziadkowie. Prowadzona była ona przez głównego nauczyciela spełniającego funkcję kronikarza. Niestety nie wszystkie wiadomości były zapisywane sumiennie i czytelnie. Mimo to jest ona bogatym źródłem informacji. Ciekawostki szkolne W szkole dbano o sprawność fizyczną uczniów. W tym celu na gruncie podarowanym przez właściciela ziemskiego przygotowano nawierzchnię i utworzono plac sportowy. Na wiosnę 1875 roku do szkoły sprowadzono przyrządy gimnastyczne...
Krótka historia kolei żelaznych w Roździeniu i Szopienicach
Historia

Krótka historia kolei żelaznych w Roździeniu i Szopienicach

Rozwój kolei żelaznych pozwolił połączyć nasz obwód przemysłowy z gospodarką krajową i europejską. Na Górnym Śląsku komunikacja szynowa pojawiła się w latach czterdziestych XIX wieku .Budowa pierwszej kolei rozpoczęła się w 1842 roku. Pierwszy odcinek połączył Wrocław z Oławą, a następnie doprowadzono ją do granic państwa, do Mysłowic (1846 r.). Dnia 5 września 1846 mieszkańcy Roździenia i Szopienic podziwiali pierwszy parowóz, który jechał z Katowic przez Zawodzie oraz naszą dzielnicę do Mysłowic. Był to parowóz sprowadzony z Anglii. Napędzany był drewnem. Na każdym dworcu przez które przejeżdżały takie pociągi musiały być składy drewna niezbędne do uzupełniania paliwa. 24 sierpnia 1859 Szopienice uzyskały połączenie z Sosnowcem. 15 listopada 1868 pociąg wyruszył w trasę z Tarnowskich ...
Z dziejów gminy żydowskiej w Roździeniu – Szopienicach
Historia

Z dziejów gminy żydowskiej w Roździeniu – Szopienicach

Piątkowe popołudnie. W kilkudziesięciu szopienickich i roździeńskich domach zapłonęły świece. Zapaliły je panie domu. Następnie kobiety przesłoniły oczy dłońmi, odmówiły modlitwę za domowników i wypowiedziały błogosławieństwo. Uczyniły tak, wspominając Sarę, żonę Abrahama. Wkrótce w mieszkaniach rozległy się słowa: „Szabat szalom!”. A później  wszyscy domownicy mogli zasiąść do uroczystego posiłku. Nazajutrz niektóre sklepy w naszej miejscowości były zamknięte. Ich właściciele świętowali, pamiętając, iż nawet Bóg po sześciu dniach stworzenia odpoczął. Współwyznawcy Rosenthala Z dziejów gminy żydowskiej w Roździeniu – Szopienicach We współczesnych Szopienicach ze świecą (i to nie szabatową) można szukać wyznawców judaizmu. Trudno sobie wyobrazić, że na przełomie XIX i XX wieku mieszkał...
Nauczyciele w Roździeniu i Szopienicach
Historia

Nauczyciele w Roździeniu i Szopienicach

O pierwszym nauczycielu, który nie był najlepszym wzorem do naśladowania pisaliśmy już w poprzednim artykule. Przypomnimy tylko, że był nim  Julius Lux.  Z powodu skłonności do alkoholu i częstego zaniedbywania obowiązków został zwolniony i musiał opuścić szkołę. Zastąpił go Jakub Sabahs z Gorzyc Wielkich. Niestety, umiera mając zaledwie 33 lata. Trzecim urzędowo mianowanym nauczycielem został Józef Shwam z Nowych Rept, któremu ze względu na ilości dzieci objętych nauczaniem  przydzielono pomocnika. 5 stycznia 1856 zatrudniono Alexa Opperskalskiego. Wielu nauczycieli przewinęło się przez tutejszą szkołę. Do tych, którzy zagościli na dłużej czy też na stałe należeli między innymi: pan T. Książek z Chorzowa i Julius Sekaczek. Wybucha wojna z Francją. W lipcu 1870 roku nauczyciele zosta...
Edukacja powszechna w Roździeniu i Szopienicach
Historia

Edukacja powszechna w Roździeniu i Szopienicach

W poprzednim odcinku historii edukacji w naszej dzielnicy pisaliśmy o pierwszej powszechnej szkole w Roździeniu,  która z czasem  ze względu na powiększającą się liczbę dzieci okazała się za mała. Nie było innego wyjścia jak tylko zrealizować plan budowy odrębnego obiektu dla dzieci z Szopienic. Zarząd Szkolny otrzymał propozycję kupna działki od państwa Tiele-Winklerów. Cena za 1m2 wynosiła 5 marek i była za wysoka. Ostatecznie zdecydowano się kupić 2 morgi ziemi przy szosie mysłowickiej od pani kupcowej Weihs za cenę 10000 marek. Lokalizacja została zatwierdzona, a koszty budowy obliczono na 60 000 marek. Sporządzenie rysunków budowy i kosztorysu zarząd szkolny zlecił mistrzowi budowlanemu panu Ritschelowi    z Roździenia. Po ich wykonaniu zarząd zatwierdził budowę i ogłosił publiczny pr...