wtorek, 17 maja

Tag: roździeń

W gospodzie u Roberta Kuli na Burowcu. Krótka historia miejsca
Historia

W gospodzie u Roberta Kuli na Burowcu. Krótka historia miejsca

Na terenie Burowca, na tyłach zabudowy ulicy Hallera, znajduje się teren określany mianem „u Kuli”, „u Kule”, „Kula” lub innymi w tym rodzaju sformułowaniami. Często identyfikuje się też tę nazwę z niewielkim stawem w tym rejonie, po wschodniej stronie dawnych zabudowań Szkoły Podstawowej nr 46 (późniejszego Gimnazjum nr 11). Starsi mieszkańcy wiedzą jednak, że „Kula” nie wzięła się od kształtu lub wyglądu jakiegoś obiektu, lecz pochodzi od nazwiska jednego z właścicieli gospody, funkcjonującej w Burowcu już ponad 100 lat temu. Burowiecka gospodaBurowiec powstał najpewniej na przełomie XVIII i XIX wieku, wzdłuż drogi prowadzącej z Dąbrówki Małej do Roździenia. Był częścią Dąbrówki Małej, jako jej przysiółek. Znaczący rozwój nastąpił od połowy XIX wieku, gdy na tym ternie rozwinął s...
Szopienicka „Stara Baśń”
Historia

Szopienicka „Stara Baśń”

Dawno dawno temu, przed wynalezieniem Internetu, za siedmioma hałdami, pomiędzy kopalniami i hutami… ludzie, zwani szopieniczanami, snuli wieczorami opowieści o swej gminy początkach. Dziś o szopienickich pradziejach przypominają herby na pieczęciach i pieczątkach… Pomimo rozwoju środków masowej komunikacji, które ułatwiają dostęp do różnego rodzaju źródeł, wiele z opowieści, przekazywanych ustnie z pokolenia na pokolenie, uległo zapomnieniu. Coraz mniej szopieniczan zna starą (bo znaną już na przełomie XIX i XX wieku) legendę o powstaniu Szopienic. Warto ją zatem przypomnieć… „Za starego piyrwy” większość Śląska porastała bardzo gęsta knieja. Rozłożyste drzewa – majestatyczne dęby, smukłe brzozy, piękne sosny tworzyły nieprzeniknioną gęstwinę. Nie docierały tu promienie słoneczne....
Historia pewnego sztandaru
U nas, w Szopienicach

Historia pewnego sztandaru

Był rok 1898. W tym czasie nie było jeszcze Polski na mapie. Podzielona, czekała na swoją wolność. W Roździeniu i Szopienicach – były to dwie gminy – żyli jednak ludzie, którzy wybiegali myślą w wolną przyszłość. Zakładali towarzystwa, mające na celu krzewienie ducha patriotyzmu w młodym pokoleniu. I tak powstało Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”, prężnie działające i skupiające młodzież i nieco starszych mieszkańców obu gmin. I właśnie o podtrzymanie tego ducha dbali komendanci sokolskiego koła tegoż Towarzystwa. Wybitnym działaczem i jego założycielem był Piotr Łyszczak. Działał w nim także mój dziadek - Jakub Obrał, który jednak musiał opuścić Szopienice i przebywał „na zesłaniu” w zaborze austriackim, czyli w Jaworznie, skąd powrócił wraz z rodziną dopiero w 1922 roku i zamieszkał na Mo...
Pomniki i miejsca pamięci w Roździeniu i Szopienicach
Kultura

Pomniki i miejsca pamięci w Roździeniu i Szopienicach

Pod pojęciem "miejsce pamięci" rozumiemy pomnik, tablicę pamiątkową lub inne miejsce, w pewien sposób wyróżnione. Na terenie dawnych gmin Roździeń i Szopienice, które dziś są częścią Katowic, takich szczególnych miejsc znajdziemy dosyć dużo. Możemy je podzielić na: pomniki i miejsca, związane z powstaniami śląskimi, cmentarze (jako szczególne miejsca pamięci), tablice poświęcone konkretnym osobom lub wydarzeniom, a także pomniki i tablice, które zdemontowano (zlikwidowano) lub zniszczono. Często tablicą upamiętnia się rocznicę powstania obiektu lub instytucji. Na terenie dawnych gmin Roździeń i Szopienice do kategorii "miejsc pamięci" możemy zaliczyć kilkadziesiąt różnego rodzaju upamiętnień. Wykład poprowadzi historyk z Działu Historii Muzeum Historii Katowic Michał Bulsa. Zapraszamy w c...
Firma Eryk Jacobsen, Roździeń-Szopienice
Historia

Firma Eryk Jacobsen, Roździeń-Szopienice

Fabryka wyrobów blacharskich, blacharstwo, nakrycia dachów, instalacja, zakładanie piorunochronów, wyroby asfaltowe itp. Wydobywanie piasku i szutru. Tel.: 353 - Urząd Katowice, 89 - Urząd Szopienice. Fabryka papy dachowej i produktów smolnych - tel. 1007 Urząd Mysłowice. Tak przeszło 100 lat temu reklamowała się firma Eryka Jacobsena. Nazwisko to znane jest po części mieszkańcom Szopienic, ale czy wiemy coś więcej? Firma Jacobsen została założona w 1840 r. w Mysłowicach, przez Erazma Jacobsena, który przybył do Mysłowic z Danii. W 1869 r. przyjął on obywatelstwo niemieckie. W tym samym roku prowadzenie przedsiębiorstwa objął jego syn Hugon Jacobsen i prowadził je przez 26 lat. 9 maja 1895 r. po jego śmierci firmę objął urodzony w dniu 3 czerwca 1874 r. Eryk Jacobsen. Firma wykony...
Ciekawostki meteorologiczne z Roździenia i Szopienic
Historia

Ciekawostki meteorologiczne z Roździenia i Szopienic

W ostatnim czasie pogoda plecie nam figle. Zobaczmy jak było kiedyś! W maju 1905 roku było tak gorąco, że w różnych dniach przerywano naukę w szkole. 10 listopada 1923 spadł śnieg. Leżał krótko ale był wielkim postrachem dla ludzi. Ludność nie zdążyła zakupić kartofli, kapusty i węgla. Od 21 grudnia 1923 do 2 stycznia 1924 miały miejsce ogromne zawieje śnieżne. Zasypane były drogi i tory. Pociągi całymi dniami stały na torowiskach „zostawiając pasażerów na pastwę głodu i mrozu”. Zorganizowano pociągi ratunkowe. Najzimniejszym dniem był 4 stycznia (- 23 °C). Topiąc się śnieg tworzył stawy, które stanowiły kolejną przeszkodę dla dzieci. Wakacje zimowe przedłużono do 16 stycznia. W lutym 1924 roku  topniejące śniegi wyrządziły ogromne szkody budynkom i wodociągom. Został też uszko...
Ciekawostki szkolne z Roździenia i Szopienic
Historia

Ciekawostki szkolne z Roździenia i Szopienic

W kronice pierwszej szkoły w Roździeniu obok szczegółowych danych dotyczących szkolnictwa znajdujemy informacje związane pośrednio lub w ogóle niezwiązane z edukacją. Przedstawiają one ważne dla środowiska lokalnego wydarzenia. Pozwalają po latach odtworzyć historię miejsca, w którym rodzili się, uczyli, pracowali, bawili i umierali nasi dziadkowie. Prowadzona była ona przez głównego nauczyciela spełniającego funkcję kronikarza. Niestety nie wszystkie wiadomości były zapisywane sumiennie i czytelnie. Mimo to jest ona bogatym źródłem informacji. Ciekawostki szkolne W szkole dbano o sprawność fizyczną uczniów. W tym celu na gruncie podarowanym przez właściciela ziemskiego przygotowano nawierzchnię i utworzono plac sportowy. Na wiosnę 1875 roku do szkoły sprowadzono przyrządy gimnastyczne...
Krótka historia kolei żelaznych w Roździeniu i Szopienicach
Historia

Krótka historia kolei żelaznych w Roździeniu i Szopienicach

Rozwój kolei żelaznych pozwolił połączyć nasz obwód przemysłowy z gospodarką krajową i europejską. Na Górnym Śląsku komunikacja szynowa pojawiła się w latach czterdziestych XIX wieku .Budowa pierwszej kolei rozpoczęła się w 1842 roku. Pierwszy odcinek połączył Wrocław z Oławą, a następnie doprowadzono ją do granic państwa, do Mysłowic (1846 r.). Dnia 5 września 1846 mieszkańcy Roździenia i Szopienic podziwiali pierwszy parowóz, który jechał z Katowic przez Zawodzie oraz naszą dzielnicę do Mysłowic. Był to parowóz sprowadzony z Anglii. Napędzany był drewnem. Na każdym dworcu przez które przejeżdżały takie pociągi musiały być składy drewna niezbędne do uzupełniania paliwa. 24 sierpnia 1859 Szopienice uzyskały połączenie z Sosnowcem. 15 listopada 1868 pociąg wyruszył w trasę z Tarnowskich ...
Z dziejów gminy żydowskiej w Roździeniu – Szopienicach
Historia

Z dziejów gminy żydowskiej w Roździeniu – Szopienicach

Piątkowe popołudnie. W kilkudziesięciu szopienickich i roździeńskich domach zapłonęły świece. Zapaliły je panie domu. Następnie kobiety przesłoniły oczy dłońmi, odmówiły modlitwę za domowników i wypowiedziały błogosławieństwo. Uczyniły tak, wspominając Sarę, żonę Abrahama. Wkrótce w mieszkaniach rozległy się słowa: „Szabat szalom!”. A później  wszyscy domownicy mogli zasiąść do uroczystego posiłku. Nazajutrz niektóre sklepy w naszej miejscowości były zamknięte. Ich właściciele świętowali, pamiętając, iż nawet Bóg po sześciu dniach stworzenia odpoczął. Współwyznawcy Rosenthala Z dziejów gminy żydowskiej w Roździeniu – Szopienicach We współczesnych Szopienicach ze świecą (i to nie szabatową) można szukać wyznawców judaizmu. Trudno sobie wyobrazić, że na przełomie XIX i XX wieku mieszkał...
Nauczyciele w Roździeniu i Szopienicach
Historia

Nauczyciele w Roździeniu i Szopienicach

O pierwszym nauczycielu, który nie był najlepszym wzorem do naśladowania pisaliśmy już w poprzednim artykule. Przypomnimy tylko, że był nim  Julius Lux.  Z powodu skłonności do alkoholu i częstego zaniedbywania obowiązków został zwolniony i musiał opuścić szkołę. Zastąpił go Jakub Sabahs z Gorzyc Wielkich. Niestety, umiera mając zaledwie 33 lata. Trzecim urzędowo mianowanym nauczycielem został Józef Shwam z Nowych Rept, któremu ze względu na ilości dzieci objętych nauczaniem  przydzielono pomocnika. 5 stycznia 1856 zatrudniono Alexa Opperskalskiego. Wielu nauczycieli przewinęło się przez tutejszą szkołę. Do tych, którzy zagościli na dłużej czy też na stałe należeli między innymi: pan T. Książek z Chorzowa i Julius Sekaczek. Wybucha wojna z Francją. W lipcu 1870 roku nauczyciele zosta...