Lata siedemdziesiąte XX wieku należy zaliczyć jako lata, w których nastąpiła zasadnicza rekonstrukcja techniczna Huty działającej jeszcze pod nazwą Zakłady Cynkowe Szopienice. W tym okresie zmieniło się zasadniczo oblicze przedsiębiorstwa w wyniku czego zmienił się też jego profil produkcyjny z typowo hutniczego na hutniczo-przetwórczy.
Tradycyjne technologie związane z produkcją cynku zostały zastąpione technologiami przetwórstwa miedzi i jej stopów. Lata siedemdziesiąte stanowiły okres rozwoju w skali dotychczas nienotowanej w historii Huty.
Projekt nowej inwestycji opracowało Biuro Projektów ,,Bipromet” z Katowic, przyjmując dla całego zadania nazwę ,,Zakład Przetwórstwa Miedzi” Powyższy projekt podzielono na dwa przedsięwzięcia inwestycyjne:
- Budowa walcowni bruzdowej miedzi
- Budowa walcowni taśm z miedzi i jej stopów:
- Budowa odlewni wałków i tulei,
- Budowa obiektów infrastruktury przemysłowej.
O zmianach jakie miały zajść w Hucie świadczyć może fakt doprowadzenia do zmiany nazwy Zakłady Cynkowe Szopienice na ,,Huta Metali Nieżelaznych ,,Szopienice” w 1972 roku.
Przedsięwzięcie budowy Zakładu Przetwórstwa Miedzi rozpoczęto od budowy walcowni bruzdowej miedzi w 1970r. W dniu 16 marca 1973 roku, ukończona została budowa z rozruchem mechanicznym i technologicznym walcowni bruzdowej miedzi.
W skład linii walcowniczej wchodzą urządzenia:
- piec pokroczny opalany gazem według projektu firmy Heutrey z Francji wybudowany w kooperacji z ZMPMN ,,Zamet” Strzybnica,
- linia walcownicza według projektu firmy Morgan z USA, która została wykonana w części mechanicznej przez firmę Bronx z Wielkiej Brytanii oraz przez firmę ASEA ze Szwecji w części elektrycznej.
Proces technologiczny walcówki miedzi realizowano poprzez podgrzewanie do temperatury 8500-8700°C wlewków (tzw. wirebarsy) o masie 125 kg w piecu grzewczym.
Następnie poprzez stół obrotowy podgrzane wlewki kierowane były do klatek walcowniczych gdzie walcowano je bez naciągu, przy intensywnym chłodzeniu emulsją.
Dalsze walcowanie realizowane było w bloku pośrednim oraz bloku wykańczającym.
Walcówka po wyjściu z ostatniej klatki walcowniczej kierowana była poprzez rury do zespołu zwijarek, w którym chłodzono ją do temperatury 950°C. Linię walcowniczą zamykają zwijarki kręgów, układ samotoków, wiązarki kręgów oraz zasobnik 5-ramienny. Produktem walcowni bruzdowej była walcówka miedziana o średnicy 6,35 do 18 mm ze stopniowaniem, co 1 mm. Docelowa zdolność produkcyjna 80 000 ton/rok.
W lutym 1990 roku została zakończona produkcja w walcowni bruzdowej. Następnie cała linia walcownicza została sprzedana do Australii gdzie po adaptacji produkowano stal zbrojeniową.
Kazimierz Tomczak
www.muzeumcynku.katowice.pl
Zdjęcia dzięki uprzejmości p. Piotra Filipka
Po zatrzymaniu produkcji
Przechodziłem na walcowni praktykę jako uczeń lata 76-79, bruzdowa, cynku. Pewna epoka przeminęła, trochę żal.